Ulaştırma Koridoru Araştırma Merkezi'ne (TCRC) göre Gürcistan, Orta Koridor boyunca halihazırda çeşitli altyapı varlıklarını yöneten küresel bir oyuncuyu Anaklia limanına getirmekten kazançlı çıkar. Merkez, bu tür bir tek güzergâh operatörünün BAE merkezli küresel liman, lojistik ve ulaştırma altyapısı operatörü DP World olabileceğini öne sürüyor.
TCRC, Gürcistan'ı şimdilik DP World ağında "boş bir halka" olarak nitelendiriyor: Orta Koridor ülkelerinden Türkiye, Romanya, Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan ve Çin ayrı faaliyet pazarları olarak listelenirken Gürcistan listede yer almıyor. TCRC'nin yazdığına göre Gürcistan gelecekte, giriş noktası Anaklia olmak üzere DP World tarafından organize edilen birleşik bir güzergâhta kilit bir oyuncu haline gelebilir.
Landlord liman modeli
TCRC'ye göre Gürcistan hükümetinin Temmuz 2026'da derin deniz limanını landlord modeliyle geliştirme kararı almasından bu yana DP World'ün katılımı Anaklia'ya daha iyi uyuyor. Devlet temel altyapıyı elinde tutarken terminalleri uzun vadeli kiralama sözleşmeleriyle özel şirketler işletiyor ve bu şirketler yatırım yapıyor. Hükümet, hedefinin Anaklia'yı uluslararası sermaye ve yük için bir merkez haline getirmek olduğunu açıkladı. TCRC, inşaatın hâlâ uzun bir zaman ufkunda değerlendirildiğini ve gerekçelerinin bir kısmının varsayımsal olduğunu kabul ediyor.
Neden bir ağ operatörü
DP World dünya genelinde 60'tan fazla liman ve terminali yönetiyor; şirketin ağı 2025'te 95 milyon TEU elleçledi. Şirket, çoğunlukla kısa mesafeli besleyici (feeder) hatlarda olmak üzere 200 liman arasında 500'den fazla gemi işletiyor. TCRC'ye göre DP World, geleneksel bir liman operatöründen farklı olarak tüm taşımacılık zincirini kontrol ediyor. Bu da rekabet gücünün tek bir limanın kapasitesine değil, limanların, demiryollarının, feribotların, depoların ve son kilometre lojistiğinin tek bir sistem olarak çalışmasına bağlı olduğu Orta Koridor'a uygun düşüyor.
Koridor boyunca DP World
- Özbekistan: Tashkent Invest ile kısa süre önce imzalanan anlaşma, demiryolu, otoyollar ve Taşkent Uluslararası Havalimanı ile bağlantılı, 20 milyon ton yük ve 150.000 TEU kapasiteli, 288 milyon ABD dolarlık bir multimodal terminalin inşaatına başlanmasını öngörüyor.
- Kazakistan: Çin'in 1.435 mm ve Kazakistan'ın 1.520 mm ray açıklıklarının buluştuğu Khorgos'ta DP World, Khorgos – East Gate Özel Ekonomik Bölgesi içinde yer alan ve tamamına sahip olmadığı Khorgos Gateway kuru limanında lojistiği yönetiyor. Şirket 2019'da Khorgos ve Aktau bölgelerine ilişkin çerçeve anlaşmalar imzaladı, ancak 2024 itibarıyla artık Aktau limanının aktif operatörü değildi.
- Azerbaycan: Alat limanını DP World değil, devlet şirketi Port of Baku işletiyor. İş birliği Alat Serbest Ticaret Bölgesi'ne danışmanlıkla başladı ve 2025–2026'da dijitalleşme, blok trenler, yatırım ve olası bir ortak girişim konularındaki görüşmelere evrildi.
- Türkiye: DP World'ün en güçlü batı düğüm noktası. İzmit Körfezi'ndeki Yarımca'nın doğrudan demiryolu bağlantısı bulunuyor; böylece blok trenler terminale ulaşabiliyor ve Bakü–Tiflis–Kars demiryolu üzerinden koridora girebiliyor.
- Romanya: DP World, Köstence'de Constanta South Container Terminal (CSCT) tesisini 2019'da 30 yıllığına, 2049'a kadar yenilenen bir imtiyaz sözleşmesiyle işletiyor; terminalin kapasitesi 1 milyon ton, derinliği 14,5 m. Şirket ayrıca bir Ro-Ro terminali ile üç adet 600 metrelik yan hattında aynı anda 30 vagonlu üç treni elleçleyebilen bir demiryolu terminali de işletiyor. DP World burada 250 milyon avro yatırım yaptı ve 2026'da EBRD ile 25 milyon avroluk ek bir yeşil kredi anlaşmasına vardı.
Anaklia için dersler
TCRC, Aktau örneğini öğretici buluyor: bu örnek, küresel bir operatöre uzun vadeli kiralama yoluyla yalnızca liman elleçlemesinin değil, çevredeki ekonomik bölgeyi, kuru limanı ve demiryolu ağını tek bir sistem olarak geliştirme fırsatının da verilmesi halinde ne olacağı sorusunu gündeme getiriyor. Arazinin ve temel altyapının devlette kaldığı, DP World'ün ise terminale yatırım yapıp demiryolu, karayolu ve feribot bağlantılarını yönettiği Köstence ise Gürcistan için ilgi çekici bir model olarak sunuluyor.
Yatırımcılar için anlamı
Anaklia için seçilmiş bir operatör bulunmuyor; somut gelişme, terminal işletmeciliğini ve yatırımı uzun vadeli kiralama yoluyla özel şirketlere açan Temmuz 2026 kararı. TCRC'nin entegre ağlara yaptığı vurgu yararlı bir sinyal: bu yaklaşımda liman kapasitesi demiryolu terminalleri, kuru limanlar, depolama ve ekonomik bölgelerle birlikte değerlendirildiğinden, Gürcistan'ın Karadeniz'deki geçiş kapıları çevresinde bağlantılı lojistik arazilerine yönelik talep, seçilecek operatörün daha geniş stratejisine bağlı olacak.
Kaynak: BM.ge, 31 Ağustos 2026.
