Demiryolu ve liman altyapısı, Orta Koridor'un performansı açısından belirleyici olmayı sürdürüyor; Gürcistan'da şu anda yürütülen yatırımlar da doğrudan darboğazları gidermeyi ve kapasite eklemeyi hedefliyor. Ülke son bir yılda büyük bir demiryolu modernizasyonunu tamamladı, Dünya Bankası'ndan yeni finansman sağladı ve hem Poti'de hem de Anaklia'da çalışmaları ilerletti.
Bu projeler münferit girişimler değil. Çin'den Avrupa'ya uzanan güzergâh boyunca hükümetler ve kalkınma finansmanı kuruluşları, Hazar'dan İstanbul Boğazı'na kadar limanlara, lokomotiflere ve yeni demiryolu hatlarına birkaç milyar dolar taahhüt etti. Bu yazıda başlıca gelişmeler ve bunların Gürcistan'daki lojistik varlıklara yönelik talep açısından ne anlama geldiği özetleniyor.
Gürcistan'daki son altyapı gelişmeleri
- Gürcistan Demiryolları Modernizasyon Projesi. International Railway Journal'ın aktardığına göre Aralık 2025'te tamamlanan proje, Gürcistan'ın ana demiryolu hattının tahmini yıllık kapasitesini 27 milyon tondan 48 milyon tona çıkardı.
- TC-GATE Projesi. Dünya Bankası'nın bildirdiğine göre Gürcistan, Haziran 2026'da bankayla 372 milyon ABD doları tutarında bir kredi anlaşması imzaladı. Finansman; Orta Koridor'un Gürcistan kesiminde demiryolu araç filosunu, enerji altyapısını, seçili karayolu kesimlerinin yenilenmesini ve kurumsal iyileştirmeleri kapsıyor.
- Poti Yeni Limanı, II. Aşama. ABD'nin Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) aracılığıyla sağladığı destekle yürütülen ve işletme ortağı Pace International olan 40 milyon ABD doları tutarındaki genişleme projesi kapsamında, 2026'da yeni bir rıhtımın inşaatına başlandı. DFWatch'un haberine göre genişlemenin, limanın yıllık elleçleme kapasitesini 3 milyon tona çıkarması bekleniyor.
- Anaklia Derin Deniz Limanı. Dredging Today'in haberine göre 2026'da, planlanan 1.380 metrelik dalgakıranın inşası ve deniz tabanının 17,5 metre derinliğe kadar taranması dahil olmak üzere hazırlık niteliğindeki deniz altyapısı çalışmaları ilerledi.
Koridorun genelindeki büyük yatırımlar
- Azerbaycan: Bakü Limanı (Alat) genişlemesi. Jamestown Vakfı'na göre ikinci aşama çalışmaları, Hazar'daki limanın yıllık kapasitesini 15 milyon tondan 25 milyon tona ve 500.000 TEU'ya kadar yükseltiyor.
- Kazakistan: Wabtec–KTZ lokomotif siparişi. Wabtec Corporation'ın duyurusuna göre Kazakhstan Temir Zholy, Eylül 2025'te koridor boyunca demiryolu araç filosunu yenilemek amacıyla 300 adet Evolution Series lokomotif için Wabtec ile 4,2 milyar ABD doları tutarında bir anlaşma imzaladı.
- Çin–Kırgızistan–Özbekistan (CKU) demiryolu. CKU demiryolunu finanse eden ortak girişim, Aralık 2025'te 4,7 milyar ABD doları tutarında bir kredi anlaşması imzaladı; bu tutarın yaklaşık 2,3 milyar ABD dolarını Çin sağlıyor. Jamestown Vakfı'nın bildirdiğine göre 523 kilometrelik hattın, 2028–2030 civarında tamamlandığında yılda 15 milyon tona kadar yük taşıması öngörülüyor.
- Türkiye: İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi (INRAIL). Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), 2026'da İstanbul Boğazı'nı geçecek 127 kilometrelik elektrikli demiryolu hattı için 1,5 milyar ABD doları tutarındaki kredinin ilk aşamasını imzaladı. Hat, Orta Koridor'un Asya ile Avrupa arasındaki son büyük yük taşımacılığı darboğazı olarak nitelendirilen eksikliği giderecek.
- ABD: bölgesel bağlantısallık yatırımı. Caucasus Watch'un aktardığına göre ABD, Temmuz 2026'da TRIPP+ Enterprise Fund'ın finansmanını 201 milyon ABD dolarından 402 milyon ABD dolarına çıkararak iki katına yükseltti ve daha geniş Trans-Hazar Koridoru'nu tamamlayan, Güney Kafkasya'dan geçen yeni ulaştırma bağlantılarına destek verdi.
Parçalar nasıl birleşiyor
Zincirin önceki halkalarındaki projeler, Gürcistan'ın doğu sınırına daha fazla yük ulaşacağına işaret ediyor. Kazakistan'daki ilave lokomotifler, Orta Asya'dan geçen yeni demiryolu bağlantısı ve Alat'taki daha büyük liman, Kafkasya'ya ulaşabilecek hacmi artırırken, İstanbul Boğazı geçişi Avrupa'ya kara üzerinden uzanan bağlantıları iyileştiriyor. Gürcistan'ın kendi modernizasyon çalışmaları ise zincirin ülkedeki halkasına odaklanıyor: artık yılda 48 milyon tona kadar yük taşıyabilen bir ana hat, TC-GATE kapsamında yeni demiryolu araçları ve enerji altyapısı ile Karadeniz kıyısında ilave rıhtım kapasitesi.
Yatırımcılar için ne anlama geliyor
Yatırımcılar açısından pratik sonuç şu: Gürcistan kendi demiryolu geçiş hacmini artırırken, ülkenin her iki yanında da eş zamanlı olarak kapasite ekleniyor. Bu hacmi elleçlenen yüke dönüştüren varlıklar, örneğin liman terminalleri, Poti yakınlarındaki demiryolu bağlantılı sanayi arazileri ve iç bölgelerdeki depolama tesisleri, hacimlerin de bu doğrultuda artması halinde en doğrudan fayda sağlayacak varlıklar arasında yer alıyor. Zaman çizelgeleri dikkatle izlenmeli: CKU demiryolu ve Anaklia dahil olmak üzere birçok proje hâlâ inşaat ya da hazırlık aşamasında; bu nedenle yatırım değerlendirmeleri, manşetlere yansıyan iddialı hedeflere değil taahhüt edilmiş kapasiteye dayanmalı.
Kaynaklar: International Railway Journal; Dünya Bankası; DFWatch; Dredging Today; Jamestown Vakfı; Wabtec Corporation; Asya Altyapı Yatırım Bankası; Caucasus Watch.
